Κεντρικό ρόλο στον έλεγχο των φυσικών προσώπων που βρίσκονται πίσω από εταιρείες και νομικές οντότητες αποκτά η ΑΑΔΕ. Με διάταξη του πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, αναμορφώνεται το πλαίσιο λειτουργίας του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων, σε εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας 2024/1640 για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Η βασική αλλαγή είναι ότι η ευθύνη για τη διαχείριση, τη λειτουργία, την εποπτεία και την ασφάλεια του Μητρώου περνά στην ΑΑΔΕ, η οποία αποκτά παράλληλα ισχυρότερες ελεγκτικές δυνατότητες. Στόχος είναι να περιοριστούν οι «γκρίζες ζώνες» στις εταιρικές συμμετοχές και να είναι ευκολότερος ο εντοπισμός του φυσικού προσώπου που τελικά ελέγχει ή ωφελείται από μία εταιρεία.
Στο νέο πλαίσιο μπαίνουν και αυστηρότερες κυρώσεις. Πρόστιμα που φτάνουν έως τις 40.000 ευρώ προβλέπονται για μη υποβολή ή ανακριβή στοιχεία, ενώ σε σοβαρές παραβάσεις μπορεί να «παγώνει» η έκδοση αποδεικτικού ενημερότητας έως ότου ο υπόχρεος συμμορφωθεί.
Το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων αποτελεί την ηλεκτρονική βάση στην οποία καταγράφονται τα φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται στην κορυφή της αλυσίδας ιδιοκτησίας ή ελέγχου επιχειρήσεων και άλλων νομικών σχημάτων. Με το νέο καθεστώς, τα στοιχεία αυτά θα μπορούν να διασταυρώνονται ευκολότερα με άλλες δημόσιες βάσεις δεδομένων.
Οι αλλαγές
Οι βασικότερες παρεμβάσεις προβλέπουν:
1. Επικαιροποίηση μέσα σε 60 ημέρες. Τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες υποχρεούνται να διατηρούν ακριβή και επικαιροποιημένα στοιχεία για τους πραγματικούς δικαιούχους τους και να δηλώνουν κάθε αλλαγή μέσα σε 60 ημέρες. Στο Μητρώο καταχωρίζονται, μεταξύ άλλων, το ονοματεπώνυμο, η ημερομηνία γέννησης, η υπηκοότητα και η χώρα διαμονής του δικαιούχου, καθώς και το είδος και η έκταση της συμμετοχής ή του ελέγχου που ασκεί. Υπεύθυνος για την τήρηση του ειδικού μητρώου είναι ο νόμιμος εκπρόσωπος ή άλλο ειδικά εξουσιοδοτημένο πρόσωπο, ενώ τα δεδομένα διατηρούνται διαθέσιμα για δέκα χρόνια μετά τη διαγραφή της εταιρείας ή της οντότητας.
Οι εισηγμένες εταιρείες εξαιρούνται από την καταχώριση στο Κεντρικό Μητρώο, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούν το προβλεπόμενο αρχείο γνωστοποιήσεων.
2. Έλεγχοι από την ΑΑΔΕ ακόμη και χωρίς προειδοποίηση. Η φορολογική διοίκηση αποκτά τη δυνατότητα να ελέγχει την πληρότητα και την ακρίβεια των δηλώσεων, ακόμη και με επιτόπιους ελέγχους στην έδρα ή σε εγκαταστάσεις επιχειρήσεων χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Παράλληλα, το Μητρώο θα μπορεί να «μιλά» με το ΓΕΜΗ, αποθετήρια τίτλων και άλλες δημόσιες βάσεις δεδομένων, αλλά και με τα αντίστοιχα μητρώα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
3. Πρόσβαση σε αρχές αλλά και σε πρόσωπα με ειδικό έννομο συμφέρον. Άμεση και απεριόριστη πρόσβαση θα έχουν οι αρχές που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος, οι εισαγγελικές και δικαστικές αρχές, οι φορολογικές και τελωνειακές υπηρεσίες και άλλοι ελεγκτικοί φορείς. Υπό προϋποθέσεις, πρόσβαση θα μπορούν να αποκτούν και ιδιώτες οι οποίοι αποδεικνύουν ειδικό έννομο συμφέρον αποκλειστικά για σκοπούς πρόληψης και καταπολέμησης του ξεπλύματος χρήματος ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται δημοσιογράφοι, ερευνητές, μη κυβερνητικές οργανώσεις και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, υποψήφιοι συναλλασσόμενοι, ορισμένες αρχές τρίτων χωρών, καθώς και φορείς που εμπλέκονται σε δημόσιες συμβάσεις ή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Το αίτημα υποβάλλεται αιτιολογημένα στην ΑΑΔΕ και θα εξετάζεται κατά κανόνα μέσα σε 12 εργάσιμες ημέρες ή σε επτά ημέρες όταν έχει προηγηθεί έγκριση αντίστοιχου αιτήματος. Η έγκριση θα ισχύει για τρία χρόνια. Για απόρριψη ή ανάκληση πρόσβασης προβλέπεται ενδικοφανής προσφυγή σε ειδική τριμελή επιτροπή.
Πηγη: Newsbeast
