Η Ιταλία ανέστειλε το καθεστώς της ελεύθερης διακίνησης πολιτών μεταξύ χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ορίζει η συνθήκη Σένγκεν με την Ισπανία μετά τη μαζική εισροή μεταναστών από το Μαρόκο στον θύλακα της Θέουτα.
Το απόγευμα της Παρασκευής η Ιταλία επιβεβαίωσε ότι αναστέλλει τη ζώνη Σένγκεν, γεγονός που σημαίνει ότι παύει να λειτουργεί η ελεύθερη διέλευση μεταξύ των χωρών της ΕΕ.
Ιταλία και Ισπανία δεν έχουν κοινά επίγεια σύνορα αλλά το μέτρο αυτό θα επηρεάσει όλους, όσοι ταξιδεύουν με αεροπλάνα και πλοία μεταξύ των δύο χωρών. Το υπουργείο εσωτερικών της Ιταλίας ανέφερε σε δήλωσή του πως συμφώνησε με το Παρίσι να αυστηροποιήσει τους ελέγχους στα σύνορα των δύο χωρών.
Την ίδια ώρα ο αριθμός των μεταναστών που πέθαναν στην προσπάθειά τους να εισέλθουν στην Ισπανία μέσω του θύλακα της Θέουτα τις τελευταίες ώρες έχει φτάσει στους 57.
Μελόνι: «Δεν θα καθίσουμε να βλέπουμε»
«Η Κυβέρνηση αποφάσισε να αναστείλει προσωρινά το καθεστώς ελεύθερης κυκλοφορίας που προβλέπεται από τη Σένγκεν στις θαλάσσιες και αεροπορικές συνδέσεις με την Ισπανία, επαναφέροντας τους ελέγχους στα σύνορα» ανέφερε αργά το βράδυ της Παρασκευής, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι σε ανάρτησή της.
«Πρόκειται για ένα έκτακτο μέτρο, το οποίο υιοθετήθηκε για να προστατεύσει την εθνική ασφάλεια και να αποτρέψει πιθανές παρεμβάσεις για το Έθνος μας. Το μέτρο θα διατηρηθεί σε ισχύ μόνο για τον απαραίτητο χρόνο, με ιδιαίτερη προσοχή στην περιορισμό οποιουδήποτε αντίκτυπου στις θερινές τουριστικές ροές. Παράλληλα, η Ιταλία είναι έτοιμη να υποστηρίξει κάθε ευρωπαϊκή πρωτοβουλία στήριξης των ισπανικών θεσμών που απαιτείται για την αποκατάσταση του πλήρους ελέγχου των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης και την αποφασιστική αντιμετώπιση της τρέχουσας κατάστασης. Η υπεράσπιση των συνόρων σημαίνει υπεράσπιση της ασφάλειας των πολιτών, καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης και χτυπήματα στα εγκληματικά δίκτυα που διακινούν ανθρώπους.
Νωρίτερα και μετά την κυκλοφορία πλάνων από το χάος στη Θέουτα η Τζόρτζια Μελόνι δήλωσε πως «οι εικόνες που έρχονται από τη Θέτουτα είναι σοκαριστικές και επιδεικνύουν για μία ακόμα φορά πως η ανεξέλεγκτη παράνομη μετανάστευση αποτελεί σταθερή απειλή για τα σύνορα της Ευρώπης. Η Ιταλία δεν θα καθίσει απλά να κοιτάει. Συντονίζουμε τους σχετικούς φορείς και μετά τις συναντήσεις ετοιμαζόμαστε να παρέμβουμε με εξαιρετικά μέτρα για την προστασία των συνόρων και της ασφάλειας των πολιτών, ανάμεσά τους και η αναστολή της ζώνης Σένγκεν με την Ισπανία».
«Η προσωρινή αναστολή της Σένγκεν με την Ισπανία είναι μια αναγκαία επιλογή για την προστασία της ασφάλειας των πολιτών μας και την υπεράσπιση των ευρωπαϊκών συνόρων. Ένα μέτρο που προβλέπεται από τις συνθήκες και καθίσταται σήμερα αναπόφευκτο. Η κρίση των μεταναστών στη Θέουτα μας θυμίζει ότι η διαχείριση των συνόρων της Ένωσης είναι κοινή ευθύνη των χωρών μας, η μία απέναντι στην άλλη. Πρέπει να εργαστούμε μαζί για να αποτρέψουμε ανεξέλεγκτες ροές μεταναστών να εισέρχονται στο έδαφος της ΕΕ, με όλους τους επακόλουθους κινδύνους και με την απειλή της τρομοκρατίας, η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί χωρίς δισταγμούς» έγραψε σε ανάρτηση του ο Αντόνιο Ταγιάνι.
Ήδη από την Πέμπτη η Τζόρτζια Μελόνι είχε δηλώσει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αναστολής της ζώνης Σένγκεν.
Η Μελόνι χαρακτήρισε την Πέμπτη τις εικόνες από τη Θέουτα «εντυπωσιακές» και δήλωσε ότι η χώρα της είναι έτοιμη να πιέσει για τον αποκλεισμό της Ισπανίας από τη Ζώνη Σένγκεν, τη συνθήκη των 29 χωρών όπου οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα έχουν σε μεγάλο βαθμό καταργηθεί.
Οι δύο θύλακες της Ισπανίας στη βόρεια Αφρική, η Θέουτα και η Μελίγια, αποτελούν μέρος της Ζώνης Σένγκεν, αλλά υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες που απαιτούν τη διενέργεια ελέγχων ταυτότητας και εγγράφων κατά την αναχώρηση προς προορισμούς στην ηπειρωτική Ευρώπη, σδήλωσε νωρίτερα ο Ισπανός υπουργός Εσωτερικών.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, επισκέφθηκε την Παρασκευή τη Θέουτα και χαρακτήρισε την κατάσταση «αναπάντεχη». Το υπουργείο Εσωτερικών της Ισπανίας ανέφερε νωρίτερα πως υπολογίζεται ότι σχεδόν 25.000 μετανάστες από τους 60.000 ότι επέστρεψαν από τη Θέουτα στο Μαρόκο την Παρασκευή σε μία προσπάθεια της Ισπανίας να αναστρέψει την κατάσταση.
Από την άλλη ο Σάντσεθ ήταν ξεκάθαρος: η μεταναστευτική κρίση στην Θέουτα είναι μία παραβίαση της ισπανικής κυριαρχίας, που προκαλούν οι διακινητές ανθρώπων οι οποίοι παραπληροφορούν τους μετανάστες, για τη νομική κατάσταση στην Ισπανία, μετά την πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου ισπανικού δικαστηρίου. Πρόσθεσε πως οι διακινητές διαδίδουν μια «ιδιοτελή» και παραπλανητική ερμηνεία της πρόσφατης απόφασης του δικαστηρίου σχετικά με τις επαναπροωθήσεις με σκοπό την τόνωση των μεταναστευτικών ροών.
Η ΕΕ μιλά με τις μαροκινές Αρχές την ώρα που η Ευρωπαία Επίτροπος, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για «απαράδεκτη» κατάσταση στη Θέουτα.
Η Φινλανδία ανακοίνωσε την Πέμπτη επίσημα την υποστήριξή της στην πρόταση της Ιταλίας να τεθεί η Ισπανία υπό αναστολή από την ζώνη Σένγκεν χωρίς βίζα, μετά τα όσα συνεχίζουν να εκτυλίσσονται στη Θέουτα. Η Φινλανδή υπουργός Εσωτερικών Mari Rantanen υποστήριξε την κίνηση, δηλώνοντας ότι η Ισπανία «απέτυχε πλήρως» να φυλάξει το εξωτερικό σύνορο της ΕΕ και ότι οι χώρες που δεν συμμορφώνονται δεν μπορούν να παραμείνουν μέλη της Σένγκεν.
Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν τόνισε νωρίτερα ότι η ΕΕ πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο αναστολής της ζώνης Σένγκεν χωρίς σύνορα. «Αυτές είναι σκληρές εικόνες από τη Θέουτα», δήλωσε η Φρέντερικσεν σε γραπτή δήλωση προς το Reuters. «Είναι αυτονόητο ότι η ΕΕ πρέπει να λάβει αμέσως όλα τα απαραίτητα μέτρα και να εξετάσει όλες τις επιλογές, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής της συνεργασίας Σένγκεν. Η ανεξέλεγκτη μετανάστευση αποτελεί απειλή για την Ευρώπη και τη Δανία». Πρόσθεσε πως είχε μιλήσει με την Ιταλίδα πρωθυπουργό και ότι οι δύο καλούν τους «Ευρωπαίους ηγέτες ώστε να συζητήσουν την κατάσταση».
Σε κρίση η Σένγκεν
Ο Γάλλος υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νουνιές, ανακοίνωσε σήμερα Παρασκευή ότι έδωσε εντολή για αυξημένους ελέγχους στα σύνορα με την Ισπανία, μετά τη μαζική άφιξη μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα από το Μαρόκο, καθώς εκφράζονται φόβοι ότι θα μπορούσαν να κινηθούν ανεμπόδιστα σε ολόκληρη τη ζώνη Σένγκεν.
Ο Νουνιές γνωστοποίησε την απόφαση με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, αναφέροντας ότι για τους ελέγχους θα κινητοποιηθούν αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις, ενώ σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό RTL δήλωσε ότι βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τις ισπανικές αρχές.
«Διαθέτουμε κινητή μονάδα που βρίσκεται σε επιφυλακή όλο το 24ωρο», είπε στο RTL.
Το γραφείο του υπουργού δεν έδωσε άμεσα περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τα σημεία όπου θα ενισχυθούν οι έλεγχοι.
Αν και η Γαλλία ανήκει στη ζώνη Σένγκεν, από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι τον Νοέμβριο του 2015 διατηρεί σε ισχύ προσωρινούς ελέγχους στα εσωτερικά της σύνορα, κάνοντας χρήση των διατάξεων του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν, που επιτρέπουν τη λήψη τέτοιων μέτρων όταν υπάρχουν σοβαρές απειλές για την ασφάλεια.
Ωστόσο, οι εικόνες με ανθρώπους να εισέρχονται μαζικά στη Θέουτα, την αυτόνομη πόλη των περίπου 80.000 κατοίκων που αποτελεί ένα από τα μόλις δύο χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική, προκάλεσαν αντιδράσεις και εκτός Γαλλίας.
Εμανουέλ Μακρόν και Ντόναλντ Τουσκ έκαναν σχετικές αναρτήσεις.
«Για την κατάσταση στη Θεούτα, ήρθα σε επαφή με τον πρόεδρο της ισπανικής κυβέρνησης για να εκφράσω την αλληλεγγύη μας και να προτείνω κάθε απαραίτητη βοήθεια, συμπεριλαμβανομένης μέσω της Frontex. Χαιρετίζω τη συνεργασία που είναι σε εξέλιξη με το Μαρόκο, η οποία έχει ήδη επιτρέψει σήμερα περισσότερες από 40.000 επιστροφές από τη Θεούτα προς το Μαρόκο. Οι υπουργοί Εσωτερικών βρίσκονται σε επαφή για να εξασφαλίσουν στενή παρακολούθηση της κατάστασης. Η Θεούτα δεν επωφελείται από την ελεύθερη κυκλοφορία προς τον υπόλοιπο χώρο Σένγκεν. Ωστόσο, ήδη από χθες ζήτησα από τον υπουργό Εσωτερικών να ενισχύσει τους ελέγχους στα σύνορά μας με την Ισπανία εάν αυτό κριθεί απαραίτητο: έχουν αναπτυχθεί 4 μονάδες δυνάμεων ταχείας επέμβασης, αεροσκάφη και drones. Αυτά τα μέτρα έρχονται να ενισχύσουν τα διαθέσιμα μέτρα που έχουμε λάβει από το 2020 για να προστατεύσουμε καλύτερα τα σύνορά μας με την Ισπανία σε στενή συνεργασία, με κοινές περιπολίες και κοινή δράση κατά της παράνομης μετανάστευσης.
»Αυτά τα μέτρα συμπληρώνουν τα εργαλεία της Ευρώπης, που έχουν υιοθετηθεί για να εξασφαλίσουν τις επιστροφές και να εφαρμόσουν τη συμφωνία για το άσυλο και τη μετανάστευση, με μείωση 25% των μη τακτικών ροών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση πέρυσι και συνεχιζόμενη μείωση στις μεταναστευτικές διαδρομές του Ατλαντικού και της δυτικής Μεσογείου το 2026. Αλληλεγγύη και ευθύνη με τους ευρωπαϊκούς εταίρους μας για την εφαρμογή των κανόνων μας για αυστηρότητα σε θέματα επιστροφών και προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης. Επαναλαμβάνω την αλληλεγγύη μας προς την Ισπανία, την κυβέρνησή της και τον λαό της» έγραψε σε μία μακροσκελή ανάρτηση ο Γάλλος πρόεδρος.
«Η Πολωνία έχει αυστηροποιήσει τους νόμους περί ασύλου, τις διαδικασίες στα σύνορα και έχει κατασκευάσει αποτελεσματικά εμπόδια στα σύνορά της με τη Λευκορωσία, τα οποία αποτελούν τα ανατολικά σύνορα της ΕΕ. Έχουμε επενδύσει δισεκατομμύρια ευρώ και έχουμε κινητοποιήσει χιλιάδες στρατιώτες, αστυνομικούς και συνοριοφύλακες. Η Ισπανία πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμά μας αν η Σένγκεν θέλει να επιβιώσει» έγραψε ο Πολωνός πρόεδρος, Ντόναλντ Τουσκ.
