Στις 3 Μαρτίου 1957 η Κυπριακή Ραδιοφωνική Υπηρεσία μετέδωσε το βρετανικό ανακοινωθέν για τον θάνατο του αγωνιστή της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου, στο οποίο τον χαρακτήριζε «τρομοκράτη». Η ιστορία, ωστόσο, έδωσε διαφορετική διάσταση στο πρόσωπό του. Σήμερα ο Αυξεντίου θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ήρωες του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της Κύπρου και είναι γνωστός ως ο «Σταυραετός του Μαχαιρά».
Ο Γρηγόρης Αυξεντίου γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1928 στο χωριό Λύση της επαρχίας Αμμοχώστου. Από νεαρή ηλικία έδειξε ενδιαφέρον για τον στρατό και προσπάθησε να εισαχθεί στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων στην Ελλάδα. Αν και δεν κατάφερε να περάσει, υπηρέτησε στον ελληνικό στρατό και απολύθηκε με τον βαθμό του έφεδρου ανθυπολοχαγού.
Επιστρέφοντας στην Κύπρο το 1952 προσπάθησε να ζήσει μια ήρεμη ζωή, εργαζόμενος στα κτήματα της οικογένειάς του και ως οδηγός ταξί. Η ζωή του όμως άλλαξε όταν εντάχθηκε στην ΕΟΚΑ, την οργάνωση που αγωνιζόταν για την απελευθέρωση της Κύπρου από τη βρετανική κυριαρχία και την ένωση με την Ελλάδα.
Η δράση του τον ανέδειξε γρήγορα σε έναν από τους σημαντικότερους αγωνιστές της οργάνωσης, ενώ ο αρχηγός της ΕΟΚΑ Γεώργιος Γρίβας – Διγενής τον όρισε υπαρχηγό.
Η τελευταία μάχη στο Μαχαιρά
Στα τέλη Φεβρουαρίου του 1957 ο Αυξεντίου και η ομάδα του κρύβονταν σε σπηλιά κοντά στη Μονή Μαχαιρά στο όρος Τρόοδος. Οι κινήσεις τους όμως έγιναν αντιληπτές και οι βρετανικές δυνάμεις περικύκλωσαν την περιοχή.
Στις 2 Μαρτίου 1957 οι Βρετανοί κάλεσαν τους αγωνιστές να παραδοθούν. Τέσσερις άνδρες βγήκαν από τη σπηλιά, όμως ο Αυξεντίου επέλεξε να μείνει και να πολεμήσει. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, απάντησε στο κάλεσμα των Βρετανών με τη φράση:
«Μολών λαβέ».
Ακολούθησε σφοδρή μάχη. Όταν οι Βρετανοί δεν κατάφεραν να τον συλλάβουν, έριξαν βενζίνη και βόμβες μέσα στη σπηλιά, βάζοντας φωτιά. Ο 29χρονος αγωνιστής κάηκε ζωντανός, τα ξημερώματα της 3ης Μαρτίου 1957.
Το σώμα του αναγνωρίστηκε από τον πατέρα του και τάφηκε στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, στον χώρο που σήμερα είναι γνωστός ως «Φυλακισμένα Μνήματα».
Ο νεότερος ήρωας: Ευαγόρας Παλληκαρίδης
Λίγες ημέρες αργότερα, ένας ακόμη νέος αγωνιστής της ΕΟΚΑ θα περνούσε στην ιστορία.
Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1938 στην Τσάδα της Πάφου. Από μαθητής συμμετείχε στον αγώνα κατά της βρετανικής αποικιοκρατίας. Το 1953, σε ηλικία μόλις 15 ετών, κατέβασε και έσκισε την αγγλική σημαία στο σχολείο του.
Στις 18 Δεκεμβρίου 1956 συνελήφθη για κατοχή οπλισμού και οδηγήθηκε σε δίκη. Κατά τη διάρκεια της δίκης παραδέχθηκε ανοιχτά τη δράση του, δηλώνοντας:
«Γνωρίζω ότι θα με κρεμάσετε. Ό,τι έκαμα το έκαμα ως Έλλην Κύπριος που ζητεί την ελευθερία του».
Παρά τις διεθνείς εκκλήσεις για απονομή χάριτος, οι βρετανικές αρχές δεν άλλαξαν την απόφαση.
Τα μεσάνυχτα της 13ης προς 14η Μαρτίου 1957, ο 19χρονος μαθητής οδηγήθηκε στην αγχόνη τραγουδώντας τον Εθνικό Ύμνο.
Λίγα λεπτά αργότερα περνούσε στην ιστορία ως ο τελευταίος αγωνιστής της ΕΟΚΑ που εκτελέστηκε από τους Βρετανούς.
Πηγή:neakriti.gr
