Αρκετές είναι οι φορές, που ως μανούλες έχουμε ακούσει τη φράση «Μαμά, φοβάμαι…φοβάμαι να ανέβω στην τσουλήθρα, φοβάμαι να κάνω ποδήλατο, φοβάμαι να πάω ως το δωμάτιό μου όταν μοιάζει σκοτεινό, φοβάμαι το νερό, φοβάμαι τον γιατρό, φοβάμαι το σκυλάκι!» Ίσως τότε, εμείς να έχουμε φοβηθεί περισσότερο από τα ίδια μας τα παιδιά, βάζοντας στο μυαλό μας χίλια δυο σενάρια επιστημονικής φαντασίας, χωρίς να ωφελεί. Ενστικτωδώς, το πρότυπο της Ελληνίδας μάνας, το οποίο αναβλύζει από μέσα μας σαν κρυστάλλινο, γάργαρο νερό έρχεται αντιμέτωπο με δικούς μας φόβους. Προσοχή μανούλες! Ας προσπαθήσουμε να μην μπερδεύουμε τις δικές μας δυσκολίες με εκείνες των παιδιών μας, δημιουργώντας προβλήματα. Καμιά φορά, τα πράγματα είναι πολύ απλά.
Στο βιβλίο της ψυχολόγου-παιδοψυχολόγου, Αλεξάνδρας Α. Καππάτου «Μεγαλώστε ευτυχισμένα παιδιά» συνάντησα καθησυχαστικές συμβουλές για γονείς, που αν ενημερώνονται σωστά δεν έχουν να φοβηθούν τίποτα.
Η ίδια αναφέρει ότι από τον πρώτο έως τον τρίτο χρόνο ζωής, το παιδί είναι φυσικό να φοβάται το σκοτάδι, γιατί η νύχτα αντιπροσωπεύει το τέλος των πάντων. Ίσως να σας φανεί υπερβολικό, όμως είναι πραγματικότητα ότι μερικά παιδιά, μόλις νιώσουν, για παράδειγμα, το πόδι τους να βουλιάζει στην άμμο, αμέσως αρχίζουν να ουρλιάζουν. «Είναι φυσικό να αντιδρούν έτσι» σχολιάζει η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, εφόσον έχουν την αίσθηση –πραγματική ή φανταστική- μιας απειλής για το σώμα τους.
Τι θα πρέπει να γνωρίζουμε:
• Τα φοβητσιάρικα παιδιά είναι κατά κανόνα εκείνα που είναι καταπιεσμένα, που η διαπαιδαγώγησή τους τα οδηγεί να «καταπνίγουν» πάντοτε τα αρνητικά τους συναισθήματα.
• Η υπερβολική τους ανησυχία μην πάθουν κάτι κακό υποδηλώνει στην πραγματικότητα το φόβο να μην τιμωρηθούν για όλη εκείνη την οργή που δεν έχει ακόμα εκραγεί και που συσσωρεύουν μέσα τους.
• Μην επιμένετε, λοιπόν, να βάζετε το παιδί να κάνει πράγματα που δε θέλει, αν δε θέλετε να το οδηγήσετε σε ακραίες αντιδράσεις.
• Μην τιμωρήσετε ποτέ και μην κοροϊδέψετε ένα παιδί που φοβάται. Αν τα παιδιά καταλάβουν ότι δεν υποτιμάτε τους φόβους τους, τότε θα έχετε περισσότερες πιθανότητες να σας προσέξουν όταν προσπαθήσετε να τα καθησυχάσετε.
• Ενθαρρύνετε ένα φοβισμένο παιδί να σας μιλήσει. Ρωτήστε το γιατί φοβάται. Όσο περισσότερο εκφράζει τους φόβους του, τόσο πιο ήσυχο θα νιώθει.
• Δώστε του εσείς το παράδειγμα. Μιλήστε του για κάτι που φοβόσασταν εσείς σε παιδική ηλικία. «Κι εγώ παλιότερα φοβόμουν τις καταιγίδες…» Με αυτό τον τρόπο το παιδί θα καταλάβει ότι δεν είναι διαφορετικό από τους άλλους και αυτό θα το καθησυχάσει.
Πολλές φορές κι ένα βιβλίο ή ένα παραμύθι μπορεί να εκμαιεύσει τρόπους αντιμετώπισης κάποιων φόβων. Ειδικά, για τις μικρές ηλικίες δεν υπάρχει πιο γλυκός τρόπος προσέγγισης και συζήτησης. Για αυτό και σας παρουσιάζω μερικές προτάσεις:
Η ανησυχία της Ρούμπι, του Τομ Πέρσιβαλ
Ένα φως για τη νύχτα, της Μαρί Βογκτ
Οι Ατρόμητοι κάνουν το μεγάλο άλμα, της Έλσα Πουνσέτ
Το κάτι τι; της Μαρίνας Γιώτη (Μελισσάκια στα Θρανία)
Επιμέλεια άρθρου: Έλενα Δοριάκη
Πηγές: «Μεγαλώστε ευτυχισμένα παιδιά» Αλεξάνδρα Α. Καππάτου, εκδόσεις Μοντέρνοι Καιροί
Εικόνα: apodyoptes.com
