Η Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026 έχει ξεχωριστή θέση στο Ορθόδοξο εορτολόγιο, καθώς η Εκκλησία τιμά την ανακομιδή των ιερών λειψάνων του Αγίου Γεωργίου του Μεγαλομάρτυρα και Τροπαιοφόρου, καθώς και την ανάμνηση των εγκαινίων του ναού του στη Λύδδα της Παλαιστίνης.
Την ίδια ημέρα τιμώνται οι Άγιοι Ακεψιμάς, Ιωσήφ και Αειθαλάς, που μαρτύρησαν στην Περσία, αλλά και ο Άγιος Γεώργιος ο Νέος Ιερομάρτυρας, γνωστός ως Νεαπολίτης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, ωστόσο, η συγκεκριμένη ημερομηνία για την Κρήτη, όπου η 3η Νοεμβρίου έχει συνδεθεί με τον Άγιο Γεώργιο τον Μεθυστή και το παραδοσιακό άνοιγμα των βαρελιών με το νέο κρασί.
Γιατί γιορτάζει σήμερα ο Άγιος Γεώργιος
Ο Άγιος Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος είναι ένας από τους πλέον αγαπητούς Αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η κύρια γιορτή του είναι στις 23 Απριλίου, ημέρα κατά την οποία τιμάται το μαρτύριό του.
Στις 3 Νοεμβρίου, όμως, η Εκκλησία τιμά ένα διαφορετικό γεγονός: την ανακομιδή των ιερών λειψάνων του και τα εγκαίνια του ναού που ανεγέρθηκε προς τιμήν του στη Λύδδα, στην περιοχή της σημερινής πόλης Λοντ του Ισραήλ.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Άγιος Γεώργιος μαρτύρησε στις αρχές του 4ου αιώνα, κατά τη διάρκεια των διωγμών του αυτοκράτορα Διοκλητιανού.
Υπηρετούσε ως αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού, ωστόσο αρνήθηκε να αποκηρύξει τη χριστιανική του πίστη. Για την απόφασή του αυτή υπέστη σκληρά βασανιστήρια, τα οποία αντιμετώπισε με καρτερικότητα, μέχρι τη στιγμή του μαρτυρίου του.
Η μορφή του συνδέθηκε διαχρονικά με το θάρρος, την αντοχή και την ακλόνητη πίστη, ενώ η τιμή του εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον χριστιανικό κόσμο.
Η Λύδδα κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορία της τιμής προς τον Άγιο Γεώργιο. Σύμφωνα με την παράδοση, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν εκεί και τοποθετήθηκαν σε ναό που χτίστηκε προς τιμήν του, ο οποίος εξελίχθηκε σε σημαντικό προσκύνημα για τους Χριστιανούς της Ανατολής.
Άγιος Γεώργιος ο Μεθυστής: Η ξεχωριστή παράδοση της Κρήτης
Μια ιδιαίτερη διάσταση αποκτά η σημερινή ημέρα στην Κρήτη, όπου η 3η Νοεμβρίου είναι γνωστή και ως γιορτή του Αγίου Γεωργίου του Μεθυστή.
Η ονομασία αυτή συνδέεται με ένα από τα χαρακτηριστικότερα έθιμα της κρητικής υπαίθρου: το άνοιγμα των βαρελιών και την πρώτη δοκιμή του νέου κρασιού.
Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η ημέρα σηματοδοτεί την έναρξη της περιόδου κατά την οποία οι αμπελουργοί ανοίγουν τα βαρέλια για να δοκιμάσουν το κρασί της νέας σοδειάς. Έτσι, η γιορτή του Αγίου συνδέθηκε με τον τρύγο, την αμπελουργία και την παραγωγή κρασιού, στοιχεία άρρηκτα δεμένα με την ιστορία και την καθημερινότητα των κρητικών χωριών.
Το έθιμο συνοδεύεται από κεράσματα, κρασί, μουσική και παραδοσιακά γλέντια, ενώ σε αρκετές περιοχές του νησιού διατηρείται ως μια ξεχωριστή αφορμή συνάντησης και γιορτής.
Ιδιαίτερα γνωστός είναι ο εορτασμός στη Γέργερη του Δήμου Γόρτυνας, όπου η ημέρα του Αγίου Γεωργίου του Μεθυστή συνδέεται με την ευλογία του νέου κρασιού και τις τοπικές εκδηλώσεις.
Πρόκειται για μια χαρακτηριστική περίπτωση όπου η θρησκευτική παράδοση συναντά την τοπική λαογραφία και την αγροτική ζωή. Για τους Κρητικούς, ο Άγιος Γεώργιος ο Μεθυστής αποτελεί σημείο αναφοράς για το νέο κρασί και τη διατήρηση ενός εθίμου που περνά από γενιά σε γενιά.
Άγιος Γεώργιος ο Νεαπολίτης – Ο Νεομάρτυρας της Καππαδοκίας
Σήμερα τιμάται επίσης ο Άγιος Γεώργιος ο Νέος Ιερομάρτυρας, γνωστός ως Νεαπολίτης.
Καταγόταν από τη Νεάπολη της Καππαδοκίας και υπηρέτησε ως ιερέας κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, το 1797 κλήθηκε να μεταβεί σε γειτονική περιοχή για να τελέσει θρησκευτική ακολουθία. Κατά τη διαδρομή συνελήφθη από ενόπλους και θανατώθηκε.
Η Εκκλησία τον τιμά ως Νεομάρτυρα, ενώ η μνήμη του διατηρείται ιδιαίτερα στην παράδοση των Ελλήνων της Καππαδοκίας.
Άγιοι Ακεψιμάς, Ιωσήφ και Αειθαλάς – Οι τρεις Μάρτυρες της Περσίας
Το σημερινό εορτολόγιο περιλαμβάνει ακόμη τους Αγίους Ακεψιμά, Ιωσήφ και Αειθαλά, οι οποίοι έζησαν τον 4ο αιώνα στην Περσία, την εποχή των διωγμών του βασιλιά Σαπώρ Β΄.
Ο Ακεψιμάς ήταν επίσκοπος, ο Ιωσήφ πρεσβύτερος και ο Αειθαλάς διάκονος.
Σύμφωνα με τον συναξαριακό τους βίο, συνελήφθησαν επειδή αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν τον Χριστιανισμό. Υπέστησαν φυλακίσεις και βασανιστήρια, ενώ παρέμειναν σταθεροί στην πίστη τους παρά τις δοκιμασίες.
Τελικά μαρτύρησαν, αφήνοντας το όνομά τους συνδεδεμένο με τους διωγμούς των Χριστιανών στην Περσία.
Την ονομαστική τους γιορτή έχουν όσοι φέρουν τα ονόματα:
- Ακεψιμάς
- Ιωσήφ
- Αειθαλάς
