Εορτολόγιο: Μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας σήμερα – Τα Εισόδια της Θεοτόκου, η πολιούχος των Χανίων και το ξεχωριστό έθιμο με τις Μαρίες της Κρήτης

Τα Εισόδια της Θεοτόκου γιορτάζει σήμερα, Σάββατο 21 Νοεμβρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία, ενώ στην Κρήτη η ημέρα έχει ξεχωριστή σημασία, καθώς σύμφωνα με την τοπική παράδοση γιορτάζουν οι ανύπαντρες Μαρίες

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026, τα Εισόδια της Υπεραγίας Θεοτόκου, μία από τις δώδεκα μεγάλες εορτές του εκκλησιαστικού έτους. Η ημέρα είναι αφιερωμένη στην είσοδο της Παναγίας στον Ναό των Ιεροσολύμων, όταν ήταν μόλις τριών ετών, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση.

Η σημερινή γιορτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ορθοδοξία, καθώς συμβολίζει την αφιέρωση της Θεοτόκου στον Θεό και την πνευματική προετοιμασία της για τον ρόλο της στη Γέννηση του Χριστού.

Ξεχωριστή είναι η ημέρα και για την Κρήτη, όπου διατηρείται ένα ιδιαίτερο λαϊκό έθιμο: Στις 21 Νοεμβρίου γιορτάζουν οι ανύπαντρες Μαρίες, ενώ οι παντρεμένες γιορτάζουν τον Δεκαπενταύγουστο, στην εορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου.

Μια παράδοση που έχει συνδεθεί με την τοπική κουλτούρα και εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για πολλές οικογένειες του νησιού.

Τα Εισόδια της Θεοτόκου – Η τρίχρονη Μαρία στον Ναό των Ιεροσολύμων

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, οι γονείς της Παναγίας, Ιωακείμ και Άννα, απέκτησαν τη Μαρία ύστερα από πολλά χρόνια ατεκνίας. Έχοντας υποσχεθεί ότι θα αφιερώσουν το παιδί τους στον Θεό, την οδήγησαν σε ηλικία τριών ετών στον Ναό των Ιεροσολύμων.

Η παράδοση περιγράφει μια πομπή νεαρών κοριτσιών που κρατούσαν αναμμένες λαμπάδες και συνόδευαν τη μικρή Μαρία. Στην είσοδο του Ναού την υποδέχθηκε ο αρχιερέας Ζαχαρίας, ο οποίος, σύμφωνα με τη διήγηση, την οδήγησε στα Άγια των Αγίων, στον ιερότερο χώρο του Ναού.

Η Παναγία παρέμεινε εκεί, αφιερωμένη στην προσευχή και στην πνευματική προετοιμασία.

Η συγκεκριμένη αφήγηση δεν περιλαμβάνεται στα κανονικά Ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης. Βασική πηγή της είναι το Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου, ένα απόκρυφο χριστιανικό κείμενο του 2ου αιώνα, ενώ διατηρήθηκε μέσα από την εκκλησιαστική παράδοση και την υμνογραφία.

Τι συμβολίζει η μεγάλη γιορτή

Τα Εισόδια της Θεοτόκου συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες θεομητορικές εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η είσοδος της μικρής Μαρίας στον Ναό συμβολίζει την αρχή μιας πορείας που θα οδηγήσει στον Ευαγγελισμό και στη Γέννηση του Ιησού Χριστού.

Στην υμνογραφία της ημέρας, η Παναγία χαρακτηρίζεται «ναός του Σωτήρος», καθώς πρόκειται να γίνει η μητέρα του Χριστού. Η εορτή συνδέεται επίσης με την αφιέρωση, την πίστη και την πνευματική καλλιέργεια.

Το ξεχωριστό έθιμο της Κρήτης: Γιατί γιορτάζουν οι ανύπαντρες Μαρίες

Μια ιδιαίτερη παράδοση που συναντάται στην Κρήτη συνδέει τις δύο μεγάλες γιορτές της Παναγίας, στις 21 Νοεμβρίου και στις 15 Αυγούστου, με την οικογενειακή κατάσταση των γυναικών που φέρουν το όνομα Μαρία.

Σύμφωνα με το κρητικό έθιμο, στις 21 Νοεμβρίου γιορτάζουν οι ανύπαντρες Μαρίες, ενώ οι παντρεμένες γιορτάζουν στις 15 Αυγούστου, ανήμερα της Κοίμησης της Θεοτόκου.

Η λαϊκή αυτή συνήθεια θέλει, δηλαδή, την ονομαστική εορτή της Μαρίας να συνδέεται με την προσωπική της ζωή. Όσο παραμένει ανύπαντρη, γιορτάζει στα Εισόδια της Θεοτόκου. Μετά τον γάμο της, η γιορτή της μεταφέρεται παραδοσιακά στον Δεκαπενταύγουστο.

Το έθιμο αποδίδεται στην κρητική παράδοση και αναφέρεται ότι διαδόθηκε και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Δεν αποτελεί, βέβαια, επίσημο εκκλησιαστικό κανόνα, αλλά μια λαϊκή συνήθεια που διατηρήθηκε από γενιά σε γενιά.

Έτσι, στην Κρήτη, η σημερινή ημέρα έχει και έναν επιπλέον λόγο εορτασμού για τις ανύπαντρες Μαρίες, οι οποίες δέχονται τις ευχές των δικών τους ανθρώπων, ενώ οι παντρεμένες περιμένουν τη μεγάλη γιορτή του Αυγούστου.

Γιατί γιορτάζουν σήμερα τα Χανιά

Η 21η Νοεμβρίου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θρησκευτικές ημέρες για τα Χανιά, καθώς τα Εισόδια της Θεοτόκου είναι η εορτή της πολιούχου της πόλης.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Μητροπολιτικός Ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου, γνωστός και ως Τριμάρτυρη, στην παλιά πόλη των Χανίων, στην οδό Χάληδων.

Ο ναός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά και ιστορικά μνημεία της πόλης. Η σημερινή μορφή του χρονολογείται από τον 19ο αιώνα, ενώ η ιστορία του συνδέεται με την οθωμανική περίοδο και τη μεταγενέστερη αποκατάστασή του ως χριστιανικού ναού.

Κάθε χρόνο, η εορτή συνοδεύεται από πανηγυρικές ακολουθίες και εκδηλώσεις προς τιμήν της πολιούχου.

Η Παναγία Μεσοσπορίτισσα και τα έθιμα της ελληνικής υπαίθρου

Σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας, η 21η Νοεμβρίου είναι γνωστή και ως γιορτή της Παναγίας Μεσοσπορίτισσας ή Πολυσπορίτισσας. Οι ονομασίες συνδέονται με τη φθινοπωρινή σπορά, καθώς αυτή την περίοδο οι αγρότες βρίσκονταν περίπου στη μέση των καλλιεργητικών εργασιών τους.

Στη λαϊκή παράδοση, η Παναγία θεωρούνταν προστάτιδα της γεωργικής παραγωγής και της ευφορίας της γης.

Σε ορισμένες περιοχές παρασκευάζονταν τα πολυσπόρια, ένα μείγμα από βρασμένα δημητριακά και όσπρια, όπως σιτάρι, καλαμπόκι, ρεβίθια και φασόλια. Το φαγητό μοιραζόταν ως ευχή για καλή σοδειά και αφθονία.

Όσιος Προκόπιος ο διά Χριστόν σαλός από τη Βιάτκα

Η Εκκλησία τιμά σήμερα και τη μνήμη του Οσίου Προκοπίου του διά Χριστόν σαλού από τη Βιάτκα της Ρωσίας.

Ο Όσιος ανήκει στην ιδιαίτερη ασκητική παράδοση των «διά Χριστόν σαλών», ανθρώπων που επέλεγαν έναν τρόπο ζωής ο οποίος συχνά προκαλούσε την απορία ή την αποδοκιμασία της κοινωνίας. Στην ορθόδοξη παράδοση, αυτή η στάση συνδέεται με την ταπείνωση και την απομάκρυνση από την ανθρώπινη αναγνώριση.

Ο Προκόπιος έζησε στη ρωσική περιοχή της Βιάτκα και εκοιμήθη το 1627. Η μνήμη του διατηρείται ιδιαίτερα στη ρωσική εκκλησιαστική παράδοση.

Τι ισχύει για τη νηστεία των Χριστουγέννων

Η εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου βρίσκεται μέσα στη σαρανταήμερη νηστεία των Χριστουγέννων, η οποία αρχίζει στις 15 Νοεμβρίου και ολοκληρώνεται στις 24 Δεκεμβρίου.

Ωστόσο, λόγω της μεγάλης θεομητορικής εορτής, στις 21 Νοεμβρίου επιτρέπεται η κατάλυση ιχθύος, ανεξάρτητα από την ημέρα της εβδομάδας στην οποία πέφτει η γιορτή.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα, Σάββατο 21 Νοεμβρίου

Σήμερα, σύμφωνα με το εορτολόγιο, γιορτάζουν τα εξής ονόματα:

Μαρία, Μαίρη, Μαριέττα, Μαρίκα, Μάρω, Μάριος, Δέσποινα, Εισοδία και σχετικά παράγωγα ονόματα.

Χρόνια Πολλά σε όλους σήμερα!

Themakriti

Η ομάδα του themakriti σας φέρνει καθημερινά όλες τις τελευταίες έγκυρες ειδήσεις

Αφήστε το σχόλιο σας

Εγγραφείτε στο Newsletter μας

Με την αποστολή του email σας αποδέχεστε τους Όρους & Προϋποθέσεις καθώς και την Πολιτική Απορρήτου του Themakriti.gr