Νέα εστία έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο επιχειρεί να δημιουργήσει η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX για τις έρευνες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου. Η Άγκυρα αμφισβητεί τις ελληνικές αρμοδιότητες στην περιοχή, προβάλλει αξιώσεις περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας και απαιτεί προηγούμενη άδεια για τις εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».
Η Τουρκία αντέδρασε το απόγευμα της Παρασκευής (06.11.2026) στην ελληνική NAVTEX για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο, επαναφέροντας τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Με την αντι-NAVTEX υποστηρίζει ότι μέρος της περιοχής των ερευνών εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, ζητώντας οι δραστηριότητες να συντονιστούν με τις αρμόδιες αρχές της.
Η κίνηση αυτή από την Άγκυρα έρχεται λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας από την Αθήνα και την έκδοση της ελληνικής NAVTEX 1411/26, με την οποία δόθηκε το «πράσινο φως» για την επανεκκίνηση των εργασιών του έργου Great Sea Interconnector (GSI).
Η Άγκυρα απαιτεί άδεια και επικαλείται τον ΟΗΕ
Στην αντι-NAVTEX, η Τουρκία υποστηρίζει ότι τμήμα της θαλάσσιας περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική αναγγελία βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που έχει δηλώσει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) στις 18 Μαρτίου 2020.
Παράλληλα, διαμηνύει ότι δεν έχει χορηγήσει άδεια για τις συγκεκριμένες ερευνητικές δραστηριότητες, αξιώνοντας τον συντονισμό τους με τις τουρκικές αρχές.
Πρόκειται για επαναφορά της πάγιας τουρκικής θέσης, μέσω της οποίας η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανιστεί ως αρμόδια για την αδειοδότηση εργασιών σε θαλάσσιες περιοχές όπου προβάλλει μονομερείς διεκδικήσεις.
Η επίκληση των τουρκικών συντεταγμένων που έχουν κατατεθεί στον ΟΗΕ δεν συνεπάγεται, ωστόσο, διεθνή αναγνώριση των σχετικών αξιώσεων.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, απορρίπτει την απαίτηση προηγούμενης τουρκικής άδειας, επιμένοντας ότι οι εργασίες πραγματοποιούνται βάσει των προβλεπόμενων διαδικασιών και του διεθνούς δικαίου.
Η ελληνική NAVTEX και η απάντηση της Αθήνας
Η ελληνική NAVTEX εκδόθηκε την Παρασκευή από τον σταθμό Ηρακλείου, μετά την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας για τις έρευνες και την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου
Όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εξωτερικών, «ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI)».
Η διαδικασία ξεκίνησε έπειτα από αίτημα της γαλλικής εταιρείας NEXANS, η οποία ενεργεί για λογαριασμό της εταιρείας GSI, κυρίας του έργου.
Μετά τη θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής, ο υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε την απόφαση αδειοδότησης και ακολούθησε η έκδοση της NAVTEX.
Η ελληνική αναγγελία καλύπτει το χρονικό διάστημα από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027, με τις εργασίες να προβλέπεται να πραγματοποιηθούν στο Ανατολικό και Νοτιοανατολικό Κρητικό Πέλαγος και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο επίκεντρο το γαλλικό Abeille Marengo
Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo, το οποίο βρίσκεται στο Ηράκλειο της Κρήτης, έχει αναλάβει τις προβλεπόμενες εργασίες κατά μήκος της διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Σύμφωνα με την ελληνική NAVTEX, τα υπόλοιπα πλοία καλούνται να διατηρούν απόσταση ασφαλείας δύο ναυτικών μιλίων από το ερευνητικό.
Παράλληλα, προβλέπεται ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των εργασιών, καθώς και καθημερινή ενημέρωση για την πορεία τους.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το γαλλικό πλοίο αναμένεται να επιχειρεί υπό τη διακριτική παρουσία πλωτών μέσων του Λιμενικού Σώματος και μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού.
Η έκδοση της τουρκικής αντι-NAVTEX μεταφέρει πλέον το ενδιαφέρον στις κινήσεις της Άγκυρας επί του πεδίου και στο κατά πόσο θα επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις εργασίες.
Ο κίνδυνος επανάληψης της έντασης του 2024
Η νέα τουρκική παρέμβαση επαναφέρει τις ανησυχίες για επανάληψη των γεγονότων του 2024, όταν η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή είχε οδηγήσει στη διακοπή ερευνητικών εργασιών.
Αυτή τη φορά, η Άγκυρα επέλεξε αρχικά τη διπλωματική και ναυτιλιακή οδό, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική αναγγελία.
Το ερώτημα είναι εάν θα περιοριστεί στην αμφισβήτηση των ελληνικών αρμοδιοτήτων ή εάν θα επιχειρήσει να μεταφέρει την αντιπαράθεση στη θάλασσα, με παρουσία πολεμικών πλοίων ή οχλήσεις προς το γαλλικό ερευνητικό.
Για την Αθήνα, το διακύβευμα δεν περιορίζεται στην πρόοδο ενός ενεργειακού έργου, αλλά συνδέεται και με την άσκηση των δικαιωμάτων της στην Ανατολική Μεσόγειο, απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις.
NAVTEX και από την Κύπρο – Η ευρωπαϊκή διάσταση
Στο μεταξύ, NAVTEX εξέδωσε και η Κυπριακή Δημοκρατία για τις έρευνες του «Abeille Marengo» εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Η κυπριακή αναγγελία προβλέπει γεωλογικές έρευνες από τις 19 Νοεμβρίου 2026 έως τις 19 Μαρτίου 2027, σε συνέχεια της διαδρομής που περιγράφεται στην ελληνική NAVTEX.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ.
Η συμμετοχή της γαλλικής NEXANS προσδίδει επιπλέον διπλωματική διάσταση στην υπόθεση, καθώς ενδεχόμενη τουρκική παρεμπόδιση των εργασιών θα επηρέαζε άμεσα την υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού έργου από γαλλική εταιρεία.
Υπό αυτό το πρίσμα, ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση που θα τηρήσουν το Παρίσι και οι Βρυξέλλες, εφόσον η τουρκική αντίδραση αποκτήσει επιχειρησιακά χαρακτηριστικά.
Επικοινωνία Γεραπετρίτη – Κόμπου
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε την Παρασκευή (06.11.2026) τηλεφωνική επικοινωνία με τον Κύπριο ομόλογό του, Κωνσταντίνο Κόμπο, στο πλαίσιο του συντονισμού Αθήνας και Λευκωσίας.
Αν και δεν έχουν γίνει γνωστές λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της συνομιλίας, η χρονική συγκυρία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ηλεκτρική διασύνδεση εισέρχεται σε νέα φάση και η Τουρκία επαναφέρει τις διεκδικήσεις της.
Η έκδοση της αντι-NAVTEX αποτελεί την πρώτη επίσημη τουρκική αντίδραση στη νέα αδειοδότηση των ερευνών. Το κρίσιμο ζήτημα πλέον είναι εάν η Άγκυρα θα αρκεστεί στις αναγγελίες ή θα επιχειρήσει να επιβάλει στην πράξη τις αξιώσεις της, προκαλώντας νέα ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
