Οι φορολογούμενοι που βρίσκονται αντιμέτωποι με φορολογικό έλεγχο έχουν πλέον περισσότερες από μία ευκαιρίες για να περιορίσουν το ύψος των προστίμων, εφόσον αποφασίσουν να αποδεχθούν την κύρια οφειλή και κινηθούν μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.
Το άρθρο 75 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας προβλέπει ένα κλιμακωτό σύστημα: όσο νωρίτερα κλείσει η υπόθεση, τόσο μεγαλύτερη είναι η έκπτωση στο πρόστιμο. Η μείωση ξεκινά από 50% στο αρχικό στάδιο και υποχωρεί σταδιακά σε 40%, 30% και 25% όσο η διαφορά προχωρά προς τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών και τα διοικητικά δικαστήρια.
Η διαδικασία πραγματοποιείται ψηφιακά μέσω της ΑΑΔΕ, μέσω της υπηρεσίας «Δήλωση Αποδοχής Πράξεων Ελέγχου», με την αποδοχή της κύριας οφειλής να συνεπάγεται συγκεκριμένες υποχρεώσεις και αυστηρές προθεσμίες πληρωμής.
Το «κλειδί» είναι το στάδιο του ελέγχου
Η μεγαλύτερη έκπτωση, 50% στο πρόστιμο, προβλέπεται στο πρώτο στάδιο. Η δυνατότητα ενεργοποιείται από την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου ή της πρόσκλησης για παροχή πληροφοριών και μέχρι την προβλεπόμενη προθεσμία για την υποβολή εκπρόθεσμης αρχικής ή τροποποιητικής δήλωσης, σύμφωνα με το πλαίσιο του άρθρου 75.
Με απλά λόγια, ο φορολογούμενος μπορεί να αποδεχθεί την κύρια οφειλή σε πολύ πρώιμο σημείο της διαδικασίας και να εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη προβλεπόμενη μείωση του προστίμου.
Εάν η υπόθεση προχωρήσει και κοινοποιηθεί η οριστική πράξη προσδιορισμού φόρου, υπάρχει δεύτερη ευκαιρία. Όσο διαρκεί η προθεσμία για την άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), το πρόστιμο μπορεί να μειωθεί κατά 40%, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της διαδικασίας.
Στο στάδιο αυτό ο φορολογούμενος έχει πλέον στα χέρια του το οριστικό ποσό του καταλογισμού και καλείται να αποφασίσει εάν θα συνεχίσει την αμφισβήτηση ή θα αποδεχθεί την οφειλή, αξιοποιώντας τη μειωμένη κύρωση.
Οι επόμενες δύο ευκαιρίες
Η διαδικασία δεν σταματά στη ΔΕΔ. Εάν έχει εκδοθεί απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, αλλά δεν έχει ακόμη ασκηθεί προσφυγή στο αρμόδιο διοικητικό δικαστήριο, παρέχεται ακόμη ένα «παράθυρο» αποδοχής.
Στο τρίτο στάδιο η μείωση του προστίμου ανέρχεται σε 30%. Η δυνατότητα ισχύει κατά τη διάρκεια της προθεσμίας για την άσκηση δικαστικής προσφυγής, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει ο ΚΦΔ.
Ακόμη και όταν η υπόθεση έχει φτάσει πλέον στο διοικητικό δικαστήριο, υπάρχει τέταρτη δυνατότητα. Η αποδοχή μπορεί να γίνει μέχρι και την προηγούμενη ημέρα από την αρχικά ορισθείσα ημερομηνία συζήτησης της υπόθεσης, με τη μείωση του προστίμου να περιορίζεται πλέον στο 25%.
Έτσι, τα τέσσερα στάδια διαμορφώνονται ως εξής:
- 50% μείωση προστίμου στο αρχικό στάδιο του ελέγχου.
- 40% μετά την οριστική πράξη και μέσα στην προθεσμία για προσφυγή στη ΔΕΔ.
- 30% μετά την απόφαση της ΔΕΔ και πριν από την προσφυγή στο διοικητικό δικαστήριο.
- 25% όταν η υπόθεση έχει ήδη οδηγηθεί στα διοικητικά δικαστήρια, μέχρι την προηγούμενη ημέρα της αρχικά ορισθείσας δικασίμου.
Η αποδοχή σε κάθε περίπτωση αφορά την κύρια οφειλή και τα αποτελέσματα του ελέγχου. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για γενική διαγραφή της φορολογικής οφειλής, αλλά για μείωση των προστίμων που εμπίπτουν στο συγκεκριμένο καθεστώς. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει επίσης ότι η διαδικασία αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες προστίμων και πρόσθετων φόρων.
Πώς γίνεται η πληρωμή και πότε χάνεται η έκπτωση
Η δήλωση αποδοχής υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ. Για να ενεργοποιηθεί η διαδικασία, ο φορολογούμενος πρέπει να καταβάλει μέσα σε τρεις ημέρες ποσό ίσο με το 25% του κύριου φόρου.
Η εξόφληση της συνολικής οφειλής μετά τη μείωση του προστίμου μπορεί να ολοκληρωθεί σε έως 12 δόσεις, με τον αριθμό των δόσεων να δηλώνεται στο πλαίσιο της διαδικασίας. Για το ποσό που παραμένει μετά την αρχική καταβολή προβλέπεται, υπό τους όρους του άρθρου 75, επιβάρυνση με επιτόκιο μετά την πάροδο 30 ημερών από την υποβολή της δήλωσης.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις προθεσμίες και στις δόσεις. Η μη εμπρόθεσμη καταβολή δόσης ή η μη εξόφληση στην περίπτωση εφάπαξ πληρωμής οδηγεί σε άρση της έκπτωσης και η συνολική οφειλή επανέρχεται στο ύψος που είχε πριν από τη μείωση του προστίμου, με αφαίρεση των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.
Παράλληλα, η δήλωση αποδοχής έχει σημαντική δικονομική συνέπεια: η αποδοχή των αποτελεσμάτων του ελέγχου είναι ανέκκλητη, ενώ σε συγκεκριμένα στάδια συνεπάγεται παραίτηση από ήδη ασκηθείσα ενδικοφανή ή δικαστική προσφυγή, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του άρθρου 75.
Το «+1»: Η εξώδικη επίλυση για εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις
Ξεχωριστά από τη διαδικασία του άρθρου 75 λειτουργεί η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών. Πρόκειται για διαφορετικό μηχανισμό, ο οποίος αφορά φορολογικές διαφορές που έχουν ήδη οδηγηθεί και παραμένουν εκκρεμείς ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας ή των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων.
Με τον ν. 5313/2026 παρατάθηκαν οι σχετικές προθεσμίες. Η ηλεκτρονική αίτηση στην Επιτροπή μπορεί να υποβληθεί έως τις 30 Ιουνίου 2027, ενώ η υπόθεση πρέπει να είναι εκκρεμής και να μην έχει συζητηθεί ενώπιον του ΣτΕ ή των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων έως τις 29 Ιουνίου 2027.
Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν ταυτίζεται με τη ΔΕΔ ούτε με τη δήλωση αποδοχής του άρθρου 75. Έχει διαφορετικό πεδίο εφαρμογής και διαφορετικές προϋποθέσεις και αφορά υποθέσεις που βρίσκονται ήδη σε δικαστικό στάδιο.
Για τον φορολογούμενο, επομένως, υπάρχουν διαφορετικά «σημεία εξόδου» από μια φορολογική διαφορά: από το αρχικό στάδιο του ελέγχου, μέχρι την οριστική πράξη, τη ΔΕΔ, το διοικητικό δικαστήριο και, σε συγκεκριμένες εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις, την Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης.
